De christen-democraten houden zo’n congres normaal niet, maar vanwege de verkiezingsnederlaag en de discussie daarover binnen de partij komt die wer wel.

Vanmiddag praat Verhagen weer apart met informateur Rosenthal. Wilders van de PVV heeft Verhagen al een paar keer gevraagd om mee te onderhandelen over een coalitie met de VVD en de PVV.

Balkenende en ook partijvoorzitter Peter van Heeswijk stapten op na de enorme verkiezingsnederlaag van vannacht.

Verhagen, nummer 3 van de lijst, benadrukt dat hij alleen fractievoorzitter is en dat dat nog niet betekent dat hij ook partijleider wordt. Hij gaat eerst de nederlaag analyseren.

Onderhandelaar

Verhagen is eerder fractievoorzitter geweest, van 2003 tot 2006 in het tweede kabinet-Balkenende. Hij staat bekend als een harde onderhandelaar en een scherp debater.

Het wil niet zeggen dat Verhagen automatisch de nieuwe partijleider wordt. Voor de CDA-top is het nog te vroeg om daar besluiten over te nemen.

Het CDA verloor woensdag 20 zetels en komt met 21 zetels in de Tweede Kamer. De historische nederlaag komt hard aan bij de regeringspartij.

Beurt

Woensdagavond trad Balkenende terug, donderdagochtend was het de beurt aan CDA-partijvoorzitter Van Heeswijk. Hij voelde zich ook verantwoordelijk voor de vernietigende verkiezingsuitslag. “Ik ben de afgelopen vier jaar eindverantwoordelijk geweest voor de partij. Dat heeft niet geleid tot het gewenste succes, integendeel”, zo zegt hij in een verklaring.

Van Heeswijk wordt voorlopig opgevolgd door de partijsecretaris, Henk Bleker.

Van Heeswijk was sinds 2007 partijvoorzitter. Partijleider Balkenende stapte vannacht al op.

Van Heeswijk voelt zich verantwoordelijk voor de slechte verkiezingsuitslag: “Ik ben de afgelopen vier jaar eindverantwoordelijk geweest voor de partij. Dat heeft niet geleid tot het gewenste succes, integendeel.” “We hebben tot het laatste moment geknokt, maar het resultaat is teleurstellend.”

De nieuwe CDA-fractie vergadert aan het eind van de ochtend. Het is nog onduidelijk wie de nieuwe fractievoorzitter wordt. Staatssecretaris Van Bijsterveldt wil niet zeggen of ze kandidaat is.

Een tijdelijke fractievoorzitter kan volgens Brinkman een nieuwe koers uitzetten. Elke partij die verliest, is volgens hem in verwarring. Een nieuwe tijd zou om nieuwe mensen vragen.

Een voorkeur voor een nieuwe fractievoorzitter wilde Brinkman nog niet uitspreken. Wel vindt hij dat minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen een goede kandidaat is omdat hij al ervaring heeft als fractievoorzitter.

Bron: de Volkskrant/NOVUM

Het CDA heeft bij deze verkiezingen de helft (20) van hun zetels verloren. De partij komt op een historisch dieptepunt uit van 21 zetels.

Politieke verantwoordelijkheid

Balkenende noemde de uitslag van de verkiezingen “zeer, zeer teleurstellend, maar helder”. Hij zei dat onder applaus van zijn aanhang. Hij vertelde ook dat hij opstapt: “Dat ik opstap als leider hoort ook bij het nemen van politieke verantwoordelijkheid”.

Hij had al aangekondigd dat hij alleen “voor goud” ging. Daardoor lag het voor de hand dat hij uit de politiek zou stappen, als hij niet opnieuw premier kon worden.

Balkenende dankte de mensen die op het CDA hebben gestemd en hij dankte zijn aanhangers voor hun trouw.

“Dat verbaasde me hogelijk”, aldus Balkenende dinsdag in het tv-programma Goedemorgen Nederland. Volgens de zittende premier moet dit soort zaken eerst in vertrouwelijkheid worden besproken.

“Zo’n opmerking moet gevoed zijn door zorgvuldigheid. Er moet contact zijn geweest met het hof, je maakt eerst staatsrechtelijke analyses. Het was wel heel erg snel dat Cohen dit zei, het verbaasde me”, aldus Balkenende.

Typisch

Een opmerking van Cohen over de Surinaamse politicus Desi Bouterse noemde Balkenende ”typisch”. Cohen zou hebben gezegd dat Bouterse, die is veroordeeld voor drugshandel, bij een bezoek aan Nederland kan worden opgepakt.

“Staatshoofden hebben immuniteit, dus ze kunnen niet vervolgd worden voor eerdere wandaden. Dus als Bouterse hierheen zou willen komen, zou je kunnen zeggen: u bent niet welkom.” Maar Balkenende wees erop dat wat Cohen stelde, “niet klopt en niet kan”.

Van Agt

Balkenende zei ook verbaasd te zijn over de uitspraken van CDA-prominent en oud-premier Dries van Agt. Die zei maandag nog een zwevende kiezer te zijn. Later op de dag liet hij in een verklaring weten toch op het CDA te gaan stemmen.

Balkenende stelde dat er maandag contact is geweest tussen het CDA en Van Agt, maar dat hij niet zelf heeft gebeld. Hij was blij dat Van Agt snel met een verklaring naar buiten kwam. “Dat zegt heel veel.”

Opmerkingen van Van Agt dat er in Nederland sprake is van ‘Balkenende-vermoeidheid’ begrijpt de CDA-leider wel “als iemand er zo lang zit.” Maar tegelijk wees Balkenende erop dat mensen hem vaak hebben gezegd dat hij wel de “stabiele factor is geweest”.

Bron: NU.nl/ANP

Bij NOVA Politiek zei hij dat hij dat heeft gedaan, omdat de VVD steeds beweerde dat het CDA niet duidelijk genoeg was: “Als mij zo’n verwijt wordt gemaakt, kies ik voor helderheid.”

Kritiek

De VVD weigert de aftrek een breekpunt te noemen bij de vorming van een nieuw kabinet. Balkenende herhaalde dat het CDA niet in een kabinet gaat zitten dat de renteaftrek wil beperken. “Wij hebben aangegeven dat het ons echt menens is.”

Vrijdag zei hij al dat het besluit voor een breekpunt een tijd geleden is genomen door het CDA-campagneteam. De lijsttrekker van het CDA kreeg kritiek uit zijn eigen partij dat hij dat naar buiten had gebracht.

Dat zei CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende vrijdag in de Volkskrant.

Balkenende verraste in het eerste lijsttrekkersdebat twee weken geleden met de opmerking dat niet tornen aan de hypotheekrenteaftrek voor hem een breekpunt is.

Hij daagde daarmee VVD-leider Mark Rutte uit, die weigerde zich bij erbij aan te sluiten en diens opmerking ‘misplaatste stoerheid’ noemde.

In de dagen erna bleek dat CDA-prominenten niet wisten dat Balkenende in het debat een breekpunt zou formuleren.

Balkenende weerspreekt het verhaal dat hij op eigen houtje zou hebben opgetreden. Volgens hem was alles afgesproken en was het aan hem om het moment voor de uitspraak te bepalen.

Bron: NU.nl/ANP

De laatste tijd kreeg Balkenende kritiek over zich heen, omdat hij alleen maar beschikbaar was voor het premierschap. Hij zei steeds dat hij voor “goud” ging en hij wilde steeds niet zeggen wat hij zou doen wanneer het CDA niet als grootste uit de bus zou komen.

Het is aan de Tweede Kamerfractie van het CDA om na de verkiezingen te bepalen wie haar leider is, zo zei de premier bij RTL.

Volgens hem “regeer je niet met 76 zetels”. De fractieleider zei dat gisteravond bij een verkiezingsdebat in Brussel. Hij doelde op een vierpartijencoalitie met de VVD, D66 en GroenLinks. “Vier partijen is moeilijk, liever heb ik er drie of twee”, zei Van de Camp.

Volgens de nieuwste peiling zou zo’n coalitie 82 zetels halen, zes meer dan nodig voor een meerderheid.

Dat GroenLinks en D66 recent eisen stelden, soort de CDA’er niet. “Mevrouw Halsema en mijnheer Pechtold willen zó graag regeren, die buigen wel.”

PVV

Het oud-Kamerlid sluit een coalitie met de PVV uit: “Het CDA wil met hervormingsgezinde partijen samenwerken. De PVV hoort daar helaas niet bij. En het CDA wil geen vooringenomenheid over religie zoals bij de PVV.” Dat doet de politicus in navolging van partijgenoten.

Van de Camp haalde ook uit naar de PvdA: “Ik denk dat we onze bekomst hebben gehad van regeren met de PvdA. Met die partij komen we niet vooruit in Den Haag”.